آشنايي با اصول و مفاهيم ( 5s)

پيشگفتار :

در راستاي نظام دادن به امور جاري در سطح وزارت ، با توجه به اينکه گام مقدماتي جهت حصول اهداف عالي کميته راهبري بهره وري وزارت که همانا ارتقاء و بهبود سطح بهره

 وري و کيفيت فراگير و توسعه فرهنگ مشارکت مي باشد . اهميت و ضرورت پياده سازي نظام بهسازي و ساماندهي محيط کار بعنوان يک نظام بهبود پيشنياز و مقدماتي مورد

 تاکيد است . اين نظام پايه و اساس تمام اموراجرايي حرکت بهره وري مي باشد . 

مقدمه :

براي  دستيابي به اهداف و آرمانهاي وزارت مي بايست در ابتدا زمينه و شرايط لازم براي دستيابي به آن را فراهم آورد. ايجاد شرايط مطلوب در محيط کار و زندگي کاري نيز خود

 مراحل مختلفي دارد که بايد مورد شناسايي و مطالعه قرار گيرد و با رعايت الزامات و تدوين برنامه دقيق زمانبندي شده فعاليت اجرايي را شروع نمود.

ايجاد فضاي مناسب در محيط کار توسط اجراي تکنيک‌ها و اصول 5S (پاکيزگي ، نظم و ترتيب ، تميزي ، استاندارد سازي ونهادينه کردن ) ميسر مي‌باشد.

اين روش در ايجاد محيطي سازمان يافته ، مرتب و پاکيزه ، استاندارد و سامان يافته تاکيد دارد ، اين تکنيک برمفاهيم بسيار ساده و ابتدايي تأکيد دارد و درک آن بسيار آسان

 است . اجراي اين نظام همکاري و مشارکت آحاد کارکنان را مي طلبد.

نظام آراستگي ضمن آموزش اصول ابتدايي کيفيت گرايي ، سازمانها را در دستيابي به بهره‌وري بالاتر ياري مي رساند که اين مهم  از طريق اجراي نظام مديريت کيفيت فراگير

(TQM )تحقق مي يابد و براي اجراي اين نظام نيز مي‌بايست زمينه ، فضا و بستر فرهنگي لازم و مناسب ، ايجاد نمود که اولين اقدام آن اجراي اصول 5S مي باشد .

مفاهيم و ارکان اصلي اين نظام نامه برگرفته از مباني ، اصول ، فرهنگ و تعاليم غني اسلامي است با الهام از متون و منابع علمي روز و با تکيه بر منابع اسلامي ، آيات ،

 احاديث و روايات معصومين (ع) که رعايت نظم و ترتيب و پاکيزگي در انجام کليه امور زندگي را مورد تأکيد قرار مي‌دهد.

   معرفي نظام بهسازي و ساماندهي محيط کار 5S :

5S نشانگر پنج کلمه ژاپني است که با حرف S شروع مي‌شوند هر يک از اين کلمات بيانگر يکي از اصول پنجگانه ساماندهي محيط کار مي باشد .

نظام آراستگي تکنيکي براي  برقراري و حفظ فضاي کيفيتي در يک سازمان مي‌باشد .

 اصل اول – پاکسازي و پالايش (seiri ):

پاکسازي يعني مشخص نمودن ، جدا کردن و از محيط کار خارج کردن اقلام غير ضروري و غير لازم

 اصل دوم – نظم و ترتيب (seition)

نظم و ترتيب يعني قراردادن اشياء در محلهاي مناسب با ترتيب مطلوب به نحوي که بتوان به بهترين وجه از آنها استفاده نمود ( نظم و ترتيب راهي است براي دستيابي و بکار بردن اشياء مورد نياز در اسرع وقت و در حداقل زمان ممکن و بدون جستجوهاي بيهوده ).

 اصل سوم – تميزي (نظافت و پاکيزگي ) (seiso):

تميز کردن و نظافت يعني پاکيزه کردن کامل محيط کار به طوريکه هيچ چيز و هيچ جايي کثيف نباشد

 اصل چهارم – استاندارد سازي ( حفظ ونگهداري ) (seiketsu )

استاندارد‌سازي به اين معنا که محيط کار را همواره تميز نگهداريم . اين امر نياز به استاندارد کردن روشهاي کار دارد و بدون استاندارد‌سازي، محيط به وضعيت قبلي خود يعني فضاي بي‌نظمي و آشفتگي باز مي‌گردد . رعايت اين اصل باعث حفظ و نگهداري و استاندارد سازي سه اصل اول 5S مي‌شود .

 اصل پنجم – نهادينه کردن انضباط (shitsuks ):

نهادينه نمودن وضعيت سازمان يافته از طريق آموزش افراد به منظور اينکه افراد نظافت و انضباط کاري را درمحيط رعايت نمايند اين مرحله مشکل ترين مرحله کاري است . اين کار عمدتاً در مسئوليت مديريت قرار دارد و مديريت بايد کارکنان را آموزش داده و فرهنگي را در سازمان ترويج و تثبيت نمايد که توسط آن نظم ، سلامت ، تميزي و خوب نگاهداشتن محيط کار به يک عادت تبديل شود. با مشارکت عمومي، همياري، همکاري و ارزيابي از نقاط قوت و ضعف مراحل چهاراصل  اول 5S ، با انضباط مستمر و نظام‌مند در محيط کار نهادينه مي شود .

 مقدمات و پيش نيازهاي پياده سازي نظام 5S:

1-  نظام آراستگي و بهسازي محيط کار قبل از اجرا کاملاً توجيه و درک شده و فلسفه و معني آن براي همگان روشن گردد .

2-  کليه کارکنان با ميل و رغبت خودشان اين اصول را در محيط کار خود اجرا نمايند و اين امر به عنوان يک ارزش والاي انساني مورد قبول قرار گيرد.

3- روش اجرايي اين اصول پنجگانه 5S مي بايست براي هر سازمان به تناسب وضعيت خاص آن تطبيق و در سطح سازمان جاري و ساري شود و جنبه ظاهري و تقليدي نداشته باشد (غير تجويزي است ).

 ...

دان لود کامل

   توجه: برای دریافت رمز مقالات باید به عضویت دهکده خاله فر درآمده باشید.