|
بازنگري در بهره وري
این مقاله دارای11 صفحه می باشد.
چكيده
تاكنون مطالب زيادي
درخصوص بهره وري، اهميت و تعاريف آن، انواع واهداف بهره وري نگاشته شده است.
آنچه اين گفتار درپي آن است، گذر از اين مفاهيم و پرداختن به ابعاد تازه
بهره وري است.
اگر بهره وري را استفاده مطلوب، موثر و بهينه از مجموعه امكانات، ظرفيتها،
پتانسيلها، نيروها، منابع و فرصتها تعريف كنيم و يا هر تعريف معتبر ديگري
براي آن ارائه دهيم، هميشه سوءبرداشتهايي درمورد بهره وري وجود دارد. اين
مقاله با بررسي برخي سوءبرداشتها درمورد بهره وري آغاز مي كند و سپس مفهوم
بهرهوري بسزا رابطه بهره وري با كيفيت، استراتژيهاي جديد براي بهبود آن
را شرح ميدهد.
مقدمه
بعضي از بنگاهها، گهگاه دست به اقداماتي مي زنند و از اين اقدامات نتايجي
حاصل مي كنند و سپس اين نتايج را به بهبود بهره وري نسبت مي دهند. پس يك
جزء لازم براي فهم بهره وري، داشتن ملاكهايي است تا بتوان بين دستاوردهاي
عادي يك بنگاه و بهره وري تمايز قائل شد.
برخي سوء برداشتها در مورد بهره وري
درباره مفهوم بهره وري گاهي اوقات تعابير اشتباهي مي شود. در زير به اختصار
برخي از اين سوء برداشتها را ذكر ميكنيم:
_ افزايش توليد لزوماً به معناي بهبود بهرهوري نيست. محصول عبارت است از
ستاده اي كه در نتيجه تركيب عوامل توليد و استفاده از آنها حاصل مي شود.
توليد به معناي فرايند تبديل منابع به محصولات (كالاها و خدمات) است.
معمولاً برحسب مقدار يا تعداد برونداد در واحد زمان تعريف مي شود. در حالي
كه بهره وري كسري است كه نسبت محصولات توليدي را به نهاده هاي مصرفي نشان
مي دهد. ستانده يا برونداد را مي توان به صورت واحد يا حجم يا ارزش و
درونداد را مي توان بر حسب مقدار يا تعداد يا ارزش پولي آنها اندازه گيري
كرد.
_ بهبود كارايي ارتقاي بهره وري را تضمين نمي كند. افراد غالباً فكر مي
كنند كه اگر كارايي بهبود يابد، بهره وري بيشتر خواهد شد. كارايي شرط لازم
بهره وري است اما كافي نيست. در واقع براي بهره ور بودن هم اثر بخشي و هم
كارايي لازم است. كارايي نسبت محصول واقعي توليد شده به محصول مورد انتظار
است، در حالي كه اثر بخشي درجه تحقق اهداف در سازمان است.
_ افزايش درآمد حاصل از فروش الزاماً بهبود بهره وري را تضمين نمي كند. اگر
درآمد شركتي افزايش يابد، به تنهايي اين افزايش به اين معنا نيست كه آن
شركت از بهره وري بالا برخوردار است. ممكن است سازمان به دلايلي (مثلاً
افزايش قيمت) درآمدهايش به علت وجود بازار انحصاري زياد شود، درحالي كه
بهره ورياش نسبت به قبل افزايش نيافته باشد و درآينده ميزان سوددهي آن به
شدت كاهش يابد.
_ بهره وري فقط مختص بخش صنعت نيست.
_ افزايش بهره وري نبايد به بهاي تنزل كيفيت انجام شود. شركت ماتسوشيتاي
ژاپن يكي از بزرگترين توليدكنندگان لوازم برقي و الكترونيك در جهان است.
يكي از محصولات اين شركت انواع ميكروفن است. وقتي ماتسوشيتا كيفيت خدمات و
قابليت اعتماد ميكروفن هاي خود را به نحو قابل توجهي بهبود بخشيد، در نتيجه
آن بهره وري نيروي كار شركت 25 درصد افزايش يافت و هزينه نيروي كار براي هر
واحد هزينه كل كاهش يافت و موجب شد قيمت فروش ميكروفن ها 27 درصد كاهش
يابد. روشن است دراين شرايط بهبود كيفيت به بهاي كاهش بهره وري نبوده است،
بلكه در عوض با بهبود كيفيت محصول، واقعاً بهره وري افزايش يافته است.
بنابراين وقتي درباره بهره وري وكيفيت صحبت مي كنيم، مهم اين است كه اين
واژه ها را به جاي هم به كار نبريم يا متناقض با يكديگر ندانيم.
بهره وري سبز
تا چند دهه قبل، محيط طبيعي به عنوان متغيري مهم در سيستم هاي توليدي مطرح
نبود. اما به تدريج آسيبهاي محيطي دستاوردهاي تمدن بشري را دچار مخاطره
ساخت. ضايعات و پسابهاي توليدي، آلودگي محيط زيست را به دنبال داشته است.
آثار مخرب به جا مانده از استفاده هاي بي رويه از اكوسيستم ها و آسيب به
منابع طبيعي بويژه منابع تجديد ناپذير موجب بروز نگرانيهاي زيادي شد و
انسان را بر آن داشت تا راهي براي پيشگيري از اين پيامدهاي ناگوار بيابد.
بحث الگوي توسعه پايدار به طور جدي از اواخر دهه 1980 مطرح شد. مركز
فعاليتهاي «برنامههاي صنعت و محيط زيست سازمان ملل متحد» در سال 1989 از
عبارت توليد پاكيزه تر براي نشان دادن برداشت كلي و فراگير «توليد و محيط
زيست» استفاده كرد. بهره وري سبز در دستور كار بخشهاي توليدي قرار گرفته
است. بهره وري سبز به عنوان يك هدف داراي آثار گوناگون در توسعه پايدار
است. به طوري كه مفاهيم محيط زيست را با احيا و حفظ منابع طبيعي در امور
فني، اقتصادي و استراتژيك بهرهوري، پيوند مي دهد.
...
<<<بیشتر
مقالات سایت که اعضا به آن دستیابی پیدا می کنند با ذکر منبع می باشند.>>>
توجه: برای دریافت رمز مقالات باید به
عضویت دهکده خاله فر
درآمده باشید. |
