تحليل موانع غير تعرفه اي و رويکرد اقتصاد ايران در پيوستن به WTO

این مقاله 24 صفحه می باشد.

چكيده

در اقتصاد ايران گستره موانع تعرفه اي بويژه از دو دهه پيش مشكلات اساسي را چه در زمينه تخصيص منابع و چه در زمينه شكل‌گيري الگوي صحيح تجارت كشور ايجاد نموده‌است. با وجود اين موانع كه به طور معمول نظام سهميه‌بندي امتياز واردات ناميده‌ مي‌شود، اگرچه جريان درآمدي واقعي به ظاهر وجود ندارد، اما واردكنندگان به طور ضمني از رانت اقتصادي بهره‌مند مي‌گرديده‌اند. بدين مفهوم كه يك منبع اقتصادي كمياب را به بهائي كمتر از آنچه كه حاضر به پرداخت آن هستند, دريافت مي‌نمايند. و از سوي ديگر طي دو دهه اخير، وجود نظام دوگانه ارزي كه در شرايط سازگار با نظام سهميه‌بندي امتياز واردات قرار داشته است، امكان وجود جريان درآمدي واقعي را براي دريافت كنندگان سهميه‌ ارزي به دليل امكان فروش آن در بازار موازي ارز فراهم مي‌ساخت. تمامي اين سازوكارها باعث گسترش رانت‌جويي در اقتصاد ايران، ايجاد تخصيص غلط منابع، اخلال در رفتار توليدكنندگان و مصرف كنندگان گرديده است.

از سوي ديگر با داغ شدن بحثهاي الحاق به سازمان تجارت جهاني كه براساس دستورالعمل دو مرحله‌اي 1- شفاف‌سازي اطلاعات (تبديل موانع غير تعرفه اي به تعرفه اي)،   2- كاهش تعرفه ها استوار گرديده است، بررسي تبعات اين الحاق و اثر آزادسازي تجاري بر ساختار اقتصاد، در چندسال اخير مورد توجه سياست‌گذاران اقتصادي و بازرگاني قرار گرفت و مطالعه وزارت صنايع در سال 1380 در واقع اولين حركت جدي در راستاي كاهش موانع غير تعرفه‌اي در ايران به شمار مي‌رود، كه با نظرات كارشناسي اهل فن ميسر گرديده است. درطي دو سال اخير بحث در رابطه با استفاده از رويكردهاي علمي و مبتني بر تئوريهاي تجارت و حمايت  براي بدست آوردن ميزان تعرفه‌هاي واقعي ، اندازه‌گيري موانع غير تعرفه‌اي و محاسبه نرخ حمايت موثر  از جمله مواردي بوده‌است كه اين مقاله سعي بر آن انجام دارد.   در اين مقاله ما براساس نرخ تعرفه هاي اسمي كتاب قانون و نرخ تعرفه‌هاي واقعي و همچنين براساس جدول داده - ستانده 1380 به محاسبه نرخ حمايت موثر براي سال 1381 پرداختيم. اهم نتايج بدست امده دلالت بر اين دارد كه بيشترين ميزان حمايت در زير بخش هاي صنعتي كشور بوده و تفاوت بين تعرفه اسمي و نرخ حمايت موثر براي تعداد قابل توجهي از زيربخشهاي صنعتي قابل ملاحظه بوده‌است.      

ميزان حمايت محاسبه شده براساس نرخ تعرفه واقعي در اكثر موارد بزرگتر از نرخ حمايت موثر محاسبه شده براساس نرخ تعرفه كتاب قانون  مي‌باشد.اين نتيجه نقش وجود موانع غير تعرفه‌اي را در رابطه با افزايش حمايت موثر مورد تائيد قرار مي‌دهد. مطابق محاسبات انجام شده مي‌توان اظهار داشت، به دليل كم بودن ميزان حمايت انجام شده در اكثر بخش‌هاي كشاورزي، پيوستن به WTO اثرات سوء كمتري را بر ا ين بخش ها گذاشته و به عبارت ديگر كاهش حمايت‌گرايي ادامه حيات اين بخشها را با مشكل مواجهه نمي‌سازد.از گروه صنايع غذايي به غير  از قند و شكر حمايتي صورت نمي‌پذيرد، بنا براين بعد از پيوند به WTO مي‌تواند توان رقابت با صنايع خارجي را داشته باشد.

...

<<<بیشتر مقالات سایت که اعضا به آن دستیابی پیدا می کنند با ذکر منبع می باشند.>>>

دان لود کامل

   توجه: برای دریافت رمز مقالات باید به عضویت دهکده خاله فر درآمده باشید.