تاتها و نکات
این مقاله دارای 7صفحه می باشد
مثل بسياري از كلمه هاي بيگانه كه در زبان ما معنايي جديد يافته اند؛ تات نيز اگر در اصل و در زبانهاي بيگانه معنايي ديگر دارد، در ايران به معني جماعات و
زبان و گويش ايراني مشخصي شناخته شده و رايج است. جماعاتي سربلند و نژاده كه پيچ و خم پر خطر و پر مخافت تاريخ را به استواري طي كرده و هرگز در
برابر زبان و فرهنگ بيگانگان سر تسليم فرود نياورده اند و از هويت خود حتي تحت عنوان تات، و از زبانشان به مثابه سند هويت ايراني و آينه ميراث گرانسنگ
فرهنگ ملي خويش پاسداري كرده اند و هنوز هم اگر گه گاهي از گوشه و كنار نغمه هايي شوم بر مي خيزد و عده ايي به صرف اين كه فقط زبانشان ديگر
شده است و از اين رو فكر ميكنند خون مهاجمان آلتايي و ( ايغور) اوغوز در رگهايشان جريان دارد، به آن نغمه ها گوش فرا مي دهند. تاتها در اوج سرفرازي دل
به مهر ايران و ايرانيت خويش بسته و ميگويند ما تات هستيم. امروزه آنچه كه مي تواند ما را به شناخت هويت اجتماعي و زباني تاتها در طول سده هاي
گذشته راهنمون شود، اشعار اندك و پراكنده اي ست كه از منابع ايراني بدست آمده است. اين اشعار كه بايد از آن به عنوان تنها آثار مكتوب اختصاصي تاتها ياد
كرد، از يك سو حوزة پراكندگي تاتها و از سوي ديگر ويژگيهاي زباني آن جماعات را نشان مي دهد و هم با وجود آن اشعار مي توان چشم اندازي از تاريخچه
ادبيات تات، در نظر داشت و از نخستين پديد آورندگان آثار ادبي تاتي سخن گفت. به لحاظ اهميتي كه اين موضوع دارد، جاي آن است كه راجع به آن نيز
مطالبي گفته آيد:
تاتها با وجود برخورداري از گنجينة ادبيات شفاهي بسيار غني، تاريخچة ادبيات مكتوب بسيار جواني دارند و ادبيات منظوم خواص آنها مدت نسبتاً
كوتاهي است كه به منصفة ظهور رسيده است.
به عبارتي ادبيات غير فولكوريك تات آنچه كه هست مرحله ي كودكي خود را ميگذارند. اين مرحله در آن سوي آستارا چاي و در حوزه ادبيات تات با در نظر گرفتن
اشعار پراكند اي كه دست كم از سدة هفتم هجري – قمري بر جاي مانده است. داراي سابقة طولاني تري است اما تاريخ آغاز جدي آن نيز به دورة پس از وقوع
انقلاب 1917 م روسيه مي رسد. اشعار و نمايشنامه هاي م. بخشي اف متولد 1910 و اشعار و داستانهاي د.آتني لوف متولد 1913 گواه اين موضوع است.
تا جايي كه نگارنده اطلاع دارد، به جز قوم كرد كه از اين بابت وضعيت خاصي دارد، ديگر اقوام گوشه و كنار ميهن ما نيز وضعيتي همانند تات دارند. از جمله علل
آن نيز اين است كه از سدة پنجم تا اواسط سدة چهاردهم هجري قمري به مدت حدود يكهزار سال سلاله اي ترك و يا ايرانيان ترك شده اي مانند صفويان، در
ايران فرمانروايي كرده اند و همه ي اينها چه آن دسته كه دربارشان تكيه گاه فرهنگ و مدنيت ايراني شده و چه آن دسته كه به اين مقوله عنايتي ننموده و به
نشر زبان خود به طريق مختلف همت گماشته اند، همگي در كوثر ايران و ايرانيت تحليل رفته اند. اما آنچه كه از آنها بر جاي ماند و در جامعة ايراني ريشه دواند و
سايه گسترد، زبان تركي ست.
